نگاهی از هیدگر به هیدگر:

هیدگر و برترین خروج

انسان در "تاریخ" پرتاب شده است و در حصار تاریخ قرار گرفته است و در تاریخ قالب زده می شود.

تاریخ برای او امکان هایی را فراهم می سازد؛ که "دازاین" با "افکندن" خود به سوی این امکان ها به جلو می رود و امکان های تازه ای را فراهم می سازد و "من" خود را وسعت می دهد.

او با "انتخاب"، از وضعیت یافتگی تاریخی خروج می کند و به پیش افکنده می شود.

اگزیستانسِ انسان دائم در حال خروج و انتخاب و افکنده شدن است. اما گاه این خروج معتبر و اصیل است و گاه غیر اصیل و نامعتبر.

------------------------------------------

خروج غیر اصیل از دازاین غیر اصیل (دازاین مجازی)  سر می زند. او دست به انتخاب نمی زند و "حوالت تاریخ"، سرشت و سرنوشت او را رقم می زند. او "سقوط" کرده و دچار "روزمرگی" شده است و تاریخ و زمانه، "عالمِ" او را می سازد و خروج و انتخاب او را نیز تاریخ رقم می زند. او یک "فرد منتشر" است که از پرسش و تفکر معطوف به آینده و از آگاهی نسبت تناهی خود به مامن امن "جماعت بی تعین" می گریزد.

اما در مقابل، دازاین معتبر و اصیل( دازاین حقیقی) خروج اصیلی دارد و دست به انتخاب می زند و امکان های پیش روی خود را به فعلیت میرساند. و با خروج و انتخاب خود، عالمِ (=منِ) خود را وسعت می بخشد. چنین خروج و انتخابی با "فهم" شکل می گیرد و محرک آن "پروا و مبالات" و "مرگ آگاهی" است.

نمونه کامل چنین دازاینی را می توان خود هیدگر دانست؛ چرا که او از روزمرگیِ متافیزیک "خروج" کرد و دست به انتخابی بزرگ زد. برای درکِ عظمت این خروج و انتخاب باید به تاریخ فلسفه و متافیزیک اشاره کرد:

اگر نظری و لو اجمالی( بدلیل نداشتن کاپلستون!!!) به تاریخ متافیزیک بیاندازیم، و گوش جان را مستعد شنیدن درد دل هایش سازیم، به وضوح خواهیم شنید که تاریخِ متافیزیک، تاریخِ گسیختگی دال از مدلول است. اینجاست که مولای بلخ می سراید:

بشنو از نی چون حکایت می کند            از جدایی ها شکایت می کند

کز نیستان تا مرا ببریده اند                   در نفیرم مرد و زن نالیده اند

این گسیختگی و انفکاک از آنجا آغاز شد که حقیقت در عالم مثال قرار گرفت و از دسترس همگان خارج شد و این به انحای مختلف ادامه یافت تا اینکه دکارت آن را آشکار کرد و رسمیت تام و تمامی بدان بخشید و از آنجا رسما بنای سوبژه و ابژه نهاده شد، چنان که "خودبنیادی" اس اساسی و اصل اصیل تفکر فلسفی شد. لذا تاریخ تفکر فلسفی از این جهت دچار روزمرگی شدیدی بود.

حال اندکی راحت تر می توان از هیدگر و اهمیت بلا منازع او در تاریخ تفکر سخن گفت. او با خروج از روزمرگیِ متافیزیک، مشکل تاریخ متافیزیک (یعنی دوگانگی و انفکاک) را آشکار کرد و ریشه یابید. هیدگر ریشه این انفکاک و  جدایی -که به بحران بی خانمانی بشر منجر شده است- را ناشی از یک اشتباه بزرگ تاریخی می داند که همانا اشتباه وجود و موجود است. پرسش اساسی او از تاریخ متا فیزیک، کاملا نمایانگر این مطلب است. او می پرسد: « چرا موجودات هستند به جای اینکه نباشند؟»

(مترجم در ایضاح این پرسش می نویسد: « این سوال سوالی بسیار مهم است که معنای پیچیده و مشکلی دارد. نخست اینکه می پرسد چرا موجودات در عوض اینکه معدوم باشند موجود گردیده اند؟ دیگر اینکه چرا به جای عدم موجودات هست شده اند؟ چرا و چه چیز موجب آن شده که موجودات از عدم بیرون آمده و هست شوند؟»)

او با این پرسش به اصل اساسی تاریخ متافیزیک -که موجب روزمرگی تفکر شده بود- تعرض ( خروج) کرد و دست به انتخابی بزرگ زد که همانا انتخاب وجود بود. او با این خروج و انتخاب، مسیر تازه ای را برای تفکر گشود و تفکر را از قید و بند تفلسف رها ساخت!

پس اجمالا دریافتیم که (از نظر هیدگر) فیلسوفان و متفکرینِ تاریخِ متافیزیک، دچار روزمرگی در تفلسف بوده اند؛ لذا اگر خروجی داشته اند خروج آنان در حصار روزمرگی بوده است و نهایتا "من الموجود الی الموجود"  بوده که همانا خروج از چاله و افکندن در چاله ای دیگر می باشد. در این میان خروج و انتخاب هیدگر کاملا متعالی و ممتاز است که خروج "من الموجود الی الوجود"  می باشد. او حتی از این مرحله فراتر می رود و به "ناوجود" اشاره میکند. پس می توان گفت که او "برترین خروج و انتخاب" را در تاریخ متافیزیک داشته است و دازاینی کاملا اصیل و معتبر است.

 

-----------------------------------------------------------------------

( البته درک عظمت این خروج و انتخاب بسیار دشوار است چرا که تا آنجا غرق در موجود شده ایم که موجود داسمن وجود شده است! تا جایی که جهالت خود را به بهانه بداهت و بساطت  پوشانده و به جای تفکر به وراجی پرداخته ایم.

زمانی می توانیم عظمت این خروج و انتخاب را دریابیم که از وراجی و موجود پردازی خروج کرده و خود را به سمت تفکر و وجود نگری بیافکنیم.

به امید آن روز! )

منبع اینترنتی :http://ketabegharb.blogfa.com/post-29.aspx