بزرگ ترین اثر تالیفی آگوستین «شهر خدا» است كه مهمترین آرای او در باب سیاست و جامعه در این كتاب گرد آمده است. انگیزه اصلی نوشتن این كتاب دفاع از مسیحیت بود چرا كه در آن زمان بسیاری سقوط امپراتوری روم غربی را توسط افراد وحشی ناشی از گسترش مسیحیت می دانستند. گذشته از این بحث مشخص ترین بحث آگوستین ارائه نظریه شهر آسمانی و شهر زمین است.

 او معتقد بود كه انسان ها شهروند دو شهر هستند؛

۱) شهر زمینی و محل تولد

۲) شهر آسمانی

به دیگر سخن منافع بشر دو گونه است منافع زمین و این جهانی و منافع آسمانی و اخروی. منافع زمینی مربوط به جسم طبیعی انسان هاست و منافع آن جهان مربوط به روح انسان است. شهر زمینی و منافع مادی براساس خودخواهی و خودپرستی است و شهر خدا و منافع روحانی بر پایه عشق به خداپرستی استوار است. شهر زمینی مبتنی بر انگیزه های پست طبع بشر و شهر خدا بر پایه امید به صلح آسمانی و رستگاری ارواح می باشد. فلسفه آگوستین كه به شدت بر تفكر سده های میانی تاثیر گذاشت تاریخ را مبارزه و كشاكش بین نیروهای زمینی و نیروهای آسمانی می دانست؛ مبارزه ای كه سرانجام در برقراری جامعه مشترك المنافع مسیحی به اوج خود می رسد.

 

 در شهر زمین ، سلطه اصلی با خودپرستی است و اعتقادی به خداوند نیست ولی شهر آسمانی مملو از عشق به خداوند است. نكته جالب توجه در اندیشه آگوستین این است كه او معتقد است خداوند كارگزارانی را مقرر كرده است تا در جهت رستگاری به انسان ها كمك كنند. این كارگزاران عبارتند از كلیسا و دولت .

همان طور كه مشاهده می شود آگوستین تحت تاثیر شاخه نوافلاطونیان و اندیشه های مانوی با ترسیم دو شهر خدا و شهر زمین به عنوان دو نهاد خیر و شر و با تاكید بر گناه اولیه تنها راه رستگاری و سعادت را در این دنیا تبعیت از كلیسا و دولت مسیحی می داند با امید اینكه با كمك آنها به شهر خدا یعنی سعادت اعلی دست یابد.

منبع